Vorige week legden we uit hoe het dagtarief voor gas werkt, met een rekenvoorbeeld op €32 per MWh — het niveau van een jaar geleden. De markt van nu staat er heel anders voor. Op vrijdag 2 oktober sloot de TTF op ruim €74 per MWh, meer dan het dubbele. En de Nederlandse gasopslag gaat het stookseizoen in met een vulgraad rond de 60%. Wat betekent dat voor je rekening?
Hoe de prijs hier kwam
Het jaar begon met gas rond de €30 à €35. Dat veranderde eind februari, toen het conflict tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran escaleerde. Twee dingen raakten de gasmarkt rechtstreeks:
- Qatar. In maart werd de LNG-terminal Ras Laffan getroffen. Qatar is een van de grootste LNG-exporteurs ter wereld; een deel van die productie ligt er voor langere tijd uit.
- De Straat van Hormuz. Door die zeestraat vaart normaal zo'n 20% van alle LNG ter wereld. Na een kort staakt-het-vuren in de zomer ging de route in juli opnieuw dicht.
Europa haalt sinds 2022 een groot deel van z'n gas per schip. Valt er wereldwijd LNG weg, dan bieden Europa en Azië tegen elkaar op om de ladingen die er nog wél zijn. Begin september stond de TTF daardoor al op ruim €65, zo'n 90% boven september 2025; een maand later is dat dus €74.
De opslag: 60% in plaats van 70%
Begin oktober zat de Nederlandse gasopslag voor ongeveer 60% vol. Een jaar eerder was dat rond de 70%, en in de jaren daarvoor ging Nederland met meer dan 90% de winter in. Het Europese gemiddelde ligt nu rond de 72%.
Opvallend: het kabinet heeft het vuldoel voor 1 november half september verlaagd van 74% naar 64%, op verzoek van de Europese Commissie. De redenering is dat verplicht bijvullen tegen deze prijzen de markt alleen maar verder opdrijft. Dat doel wordt naar verwachting gehaald — maar 64% is genoeg voor een gemiddelde winter en laat weinig marge voor een koude.
Van beursprijs naar jouw kuub
Dezelfde rekensom als vorige week, met de prijs van nu (1 m³ ≈ 9,77 kWh):
| Component | Een jaar geleden | Nu |
|---|---|---|
| Kale beursprijs | ± €0,31 (TTF €32) | ± €0,72 (TTF €74) |
| Inkoopopslag leverancier | ± €0,10 | ± €0,10 |
| Energiebelasting 2026 | €0,60 | €0,60 |
| Btw (21% over alles) | ± €0,21 | ± €0,30 |
| All-in per m³ | ± €1,22 | ± €1,72 |
Twee dingen vallen op. De beursprijs is ruim verdubbeld, maar je kuubprijs stijgt met zo'n 40%: de vaste belasting dempt de klap. En toch: elke 100 m³ kost je nu ongeveer €50 meer dan een jaar geleden.
Wat kost deze winter?
Ongeveer driekwart van je jaarverbruik valt tussen oktober en maart. Bij een dynamisch of variabel tarief op het huidige prijsniveau:
| Jaarverbruik | Stookseizoen (± 75%) | Meerkosten t.o.v. vorige winter |
|---|---|---|
| 800 m³ | 600 m³ | ± €300 |
| 1.200 m³ | 900 m³ | ± €450 |
| 1.600 m³ | 1.200 m³ | ± €600 |
Dat is bij een prijs die de hele winter op dit niveau blijft, en dat is precies wat niemand weet. Handig om te onthouden: elke €10 per MWh op de beurs is 12 cent per kuub op je rekening. Marktpartijen rekenen bij een aanhoudende crisis op €60 tot €70; bij een koude winter met haperende aanvoer worden prijzen van €90 en hoger genoemd, bij een echte de-escalatie zakt het richting €30 tot €40.
Vast of dynamisch gas, juist nu?
Er is geen goed antwoord dat voor iedereen geldt, wel een eerlijke afweging:
- Vastzetten koopt rust. Je bent beschermd tegen een winterpiek, maar je legt ook het hoge niveau van nu vast. Zakt de markt in het voorjaar, dan zit jij er nog aan.
- Dynamisch of variabel volgt de markt naar beide kanten. Een de-escalatie zie je de volgende ochtend om zes uur op je tarief; een koude week ook.
Heb je weinig financiële buffer en een hoog verbruik, dan weegt die rust zwaarder. Anders geldt wat bij gas altijd geldt: timen kan niet, dus de enige knop is het aantal kuubs.
De knoppen die je wél hebt
- Eén graad lager scheelt ruwweg 6 à 7% op je stookkosten. Bij 1.200 m³ en de prijs van nu is dat zo'n €130 per jaar.
- Stooklijn en nachtverlaging nalopen — zo doe je dat zonder comfortverlies.
- Kuubs naar kWh verplaatsen. Met een (hybride) warmtepomp of zelfs een airco die bijverwarmt. Bij deze gasprijs is warmte uit stroom op vrijwel elk uur goedkoper dan uit de ketel.
- Meten. Je P1-meter leest de gasmeter mee. In SlimHuys zie je per dag wat je verstookt en wat dat kostte — dan weet je in november al of je op koers ligt, in plaats van bij de jaarafrekening.
Duur gas maakt ook stroom duurder: gascentrales bepalen op veel uren de stroomprijs. In september was dat al goed te zien — daarover volgende week meer.