Een lucht-water-warmtepomp in een gemiddeld Nederlands huis verbruikt rond de 3.500 kWh per jaar voor verwarming + tapwater. Eén warmtepomp = bijna een doorsnee gezinshuishouden aan stroom. Het verschil tussen "verkeerd ingesteld" en "slim aangestuurd" loopt op tot €400 per jaar — en dat met dezelfde warmte-output.
Hoe werkt warmtepomp-sturing eigenlijk?
Een warmtepomp doet drie dingen:
- Vloerverwarming op temperatuur houden — meestal continu, een paar honderd watt
- Buffer-vat opwarmen — in piekjes, 1.500–3.000 W gedurende 30–60 minuten
- Tapwater opwarmen — in piekjes, 1.500–3.000 W gedurende 60–90 minuten
Bij een standaard installatie reageert de warmtepomp op de vraag: zodra de buffer of tapwater-tank afkoelt, schakelt 'm in. Dat gebeurt vaak in avondpieken (douchen, koken, hoger setpoint na thuiskomst) — precies wanneer de stroom het duurst is.
Met sturing draai je dat om: je verwarmt de buffer en tapwater tijdens dal-uren, en parkeert de warmtepomp daarna op rust-modus tot de volgende cyclus.
Hoeveel kun je echt besparen?
Stel: 3.500 kWh/jaar, vast tarief €0,29/kWh:
3.500 × €0,29 = €1.015
Op een dynamisch tarief zonder sturing (warmtepomp draait wanneer-ie wil, vaak in avondpiek):
3.500 × €0,32 = €1.120 (ietsje duurder dan vast)
Met sturing — buffer en tapwater dieper opladen tijdens nacht-dal en zon-piek:
3.500 × €0,21 = €735 (besparing €280 t.o.v. vast)
Met aggressieve sturing + zonnepanelen + thuiswerken (deel verbruik dekken op zonne-middag):
3.500 × €0,18 = €630 (besparing €385 t.o.v. vast)
Niet niks. Maar zoals bij EV-laden: zonder sturing wordt je dynamische contract makkelijk duurder dan vast. Cruciaal is dat je van begin af aan kunt aansturen.
Welke warmtepompen kun je sturen?
Vier categorieën:
1. Smart Grid Ready (SG-Ready) — de standaard sinds 2018
Vrijwel alle moderne lucht-water-warmtepompen (Daikin, Mitsubishi, Vaillant, Nibe, Atlantic) zijn SG-Ready. Dat betekent een digitale ingang met 4 standen:
| Stand | Betekenis |
|---|---|
00 |
Geblokkeerd (warmtepomp uit) |
01 |
Normaal |
10 |
Vraag-aanwijzing (eerder beginnen) |
11 |
Maximaal (buffer extra opladen) |
Met een Shelly-relais + slim-thermostaat kun je deze ingangen schakelen op basis van EPEX-tarief. Setup-werk: 1 uurtje. Investering: <€100. Werkt op vrijwel alle merken.
2. Modbus-gestuurd (Mitsubishi Ecodan, Daikin Altherma)
Geavanceerder. Via Modbus-RTU lees je realtime de vermogensafname uit, en stuur je het setpoint of de buffer-target. Mooi voor wie Home Assistant gebruikt.
Vereist meestal een Modbus-bridge (~€80) en wat YAML-config. Werkt vaak betrouwbaarder dan de fabrikant-app.
3. Cloud-API (Mitsubishi MELCloud, Daikin Onecta)
Sommige merken hebben een (semi-officiële) cloud-API. SlimHuys heeft Daikin Onecta in de roadmap voor 2027 Q1. Voordeel: geen extra hardware. Nadeel: latency (10-60 seconden), afhankelijk van fabrikant-cloud.
4. Domme thermostaat — kun je niet sturen
Veel oudere of goedkope warmtepompen (vooral oudere Bosch, Toshiba) werken alleen met hun eigen thermostaat. In dat geval kun je hooguit het buiten-stookprofiel aanpassen — geen realtime besparing.
Concrete strategie
Drie aanpassingen, in volgorde van impact:
A. Tapwater-cyclus verzetten naar 04:00–06:00
De tapwater-tank koelt langzaam af (~2°C per 24 uur ongebruikt). Eens per 24 uur opwarmen volstaat. Stel het in op 04:00–06:00, in het standaard-dalblok. Bespaart 60–90 minuten dure stroom per dag.
Werk: 5 minuten in de fabrikant-app. Sommigen hebben dit al ingebouwd ("ECO-modus"). Werkt zonder slim-thermostaat.
B. Buffer-vat dieper opladen op zonnige middagen
Buffer-vat verwarmen tijdens 12:00–15:00 op zonnige dagen. Dat doe je 't makkelijkst met een SG-Ready ingang die je triggert via SlimHuys: "schakel naar stand 11 (max) als EPEX onder €0,06/kWh staat".
Werk: SG-Ready relais installeren (1 uur), automation in HA (15 minuten). Levert ~€80–€120 per jaar op.
C. Verwarmingscurve afkoelen tijdens piek
In avondpiek-uren (17:00–21:00) kun je het setpoint 1°C lager zetten — je vloer is dan opgewarmd, het huis blijft warm op massa. Slim-thermostaten als Tado of Toon kunnen dit op tijd, en sommige direct op tarief.
Werk: 1 uur configuratie. Levert ~€60–€100 per jaar op, plus comfortabel (geen oven-hete hal in de avondpiek).
Wat doet SlimHuys hieraan?
Op de roadmap voor 2027 staat een warmtepomp-actie-API: net als bij EV-laden sturen we de SG-Ready-ingangen via Modbus of HA-relais, op basis van EPEX-tarief en je verwachte verbruik.
Tot die tijd raden we aan om handmatig de bovenstaande drie stappen in te richten — vooral stap A (tapwater-cyclus) is een quick-win die je in 5 minuten doet.
Een warmtepomp is geen "set-and-forget"-apparaat meer. Het wordt — net als de EV — een belangrijke flexibele last in je huis. Wie 'm goed instuurt, betaalt minder dan met een gasketel. Wie 'm niet stuurt, betaalt vaak juist méér dan vóór z'n verduurzamings-investering.
Op SlimHuys zie je live wanneer je warmtepomp verbruikt en wat 't kost →