Als je een dynamisch energiecontract hebt — bij Tibber, Frank Energie, Zonneplan of Coolblue — dan kom je onder elke prijs dezelfde vier letters tegen: EPEX. Dat is de bron. Maar wat is EPEX precies, hoe komt die prijs tot stand, en waarom hangen de tarieven van al die leveranciers eraan vast?
Wat is EPEX SPOT?
EPEX SPOT is de Europese day-ahead-stroombeurs. Het is geen fysieke locatie maar een digitaal platform waar elke dag rond 12:00 een veiling sluit voor stroom die op de volgende dag geleverd wordt — sinds de Europese overstap van oktober 2025 niet meer per uur, maar per kwartier. Rond 13:00 zijn de uitkomsten openbaar.
Drie soorten partijen handelen er actief:
- Producenten — energiecentrales en parken (gas, kernenergie, wind, zon) die stroom willen verkopen. Ze bieden aan: "ik kan morgen tussen 14:00 en 15:00 50 MW leveren voor minimaal €70/MWh".
- Leveranciers — Eneco, Tibber, Vandebron, Essent. Zij kopen in voor hun klanten: "ik wil morgen tussen 14:00 en 15:00 100 MW kopen, voor maximaal €120/MWh".
- Industriële afnemers en handelaren — fabrieken, batterij-exploitanten, traders die positie innemen.
De Nederlandse biedzone is gekoppeld aan de rest van Europa (België, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en verder). Stroom vloeit over de grens zolang de transmissiecapaciteit dat toelaat.
Hoe werkt de veiling?
Elke producent en leverancier dient een biedcurve in: bij prijs X bied ik volume Y. Het veilingalgoritme zoekt het marktevenwicht — het punt waar voor elk tijdvak de cumulatieve vraag gelijk is aan het cumulatieve aanbod. Daar wordt de clearingprijs vastgesteld: één prijs per kwartier, voor iedereen.
Iedereen die in een tijdvak stroom verkoopt of koopt, krijgt of betaalt dezelfde clearingprijs — ook wie eigenlijk een lager bod had ingediend. Dat heet "marginal pricing", en het maakt de markt voor producenten transparant en voor leveranciers boekhoudkundig overzichtelijk.
Is er in een tijdvak meer vraag dan aanbod, dan stijgt de prijs tot duurdere centrales bereid zijn bij te schakelen. Is er meer aanbod dan vraag — typisch op zonnige zomermiddagen — dan daalt de prijs tot afnemers de extra stroom willen accepteren. In dat laatste geval kan de prijs door nul heen zakken: negatieve stroomprijzen.
Per uur of per kwartier?
Tot oktober 2025 kende de day-ahead-veiling één prijs per uur. Met de groei van zonne- en windopwekking werden de prijzen bínnen een uur steeds grilliger — daarom is de Europese markt overgestapt op kwartierresolutie (de zogeheten MTU-wijziging): elke 15 minuten een eigen prijs.
Voor jou als consument zit het verschil bij de leverancier:
- Een uurleverancier zoals Zonneplan, Eneco of ANWB Energie rekent met het uurgemiddelde. Twee kwartieren van -€0,02 en twee van €0,08 geven één uurtarief van €0,03.
- Een kwartierleverancier zoals Tibber, Frank Energie, Coolblue of EnergyZero geeft de granulariteit door. In die eerste kwartieren betaal jij dan effectief -€0,02; in de andere €0,08.
Wie veel flexibele apparaten heeft (EV, thuisbatterij, slimme boiler) wil kwartierprijzen, omdat je dan échte zonpieken kunt benutten. Wie weinig flex heeft, is met uurtarieven net zo goed af, met een stabielere factuur als bonus.
Diepe duik: kwartiertarieven uitgelegd →
Van EPEX naar jouw rekening — wat zit erbovenop?
EPEX-prijzen zijn in euro per MWh, exclusief alles. Op je consumentenfactuur staat een prijs per kWh, inclusief drie componenten:
| Component | 2026-tarief |
|---|---|
| EPEX-prijs (variabel) | bv. €0,12/kWh = €120/MWh |
| Inkoopvergoeding leverancier | €0,015–€0,02/kWh (excl. btw) |
| Energiebelasting (NL) | €0,0916/kWh in 2026 |
| 21% btw (over alles hierboven) | ×1,21 |
In een kwartier waarin EPEX op €0,12 staat, betaal je dus ongeveer:
0,12 + 0,015 + 0,0916 = 0,2266 ex btw
0,2266 × 1,21 ≈ 0,274 incl btw
In een kwartier waarin EPEX op €-0,02 staat:
-0,02 + 0,015 + 0,0916 = 0,0866 ex btw
0,0866 × 1,21 ≈ 0,105 incl btw
Zelfs bij een negatieve groothandelsprijs betaal je dus nog zo'n 10 cent — door de energiebelasting en de btw. De opbouw van je tarief leggen we hier verder uit.
Wanneer wordt de prijs gepubliceerd?
EPEX publiceert de prijzen voor "morgen" elke dag — óók in het weekend — rond 13:00 Nederlandse tijd. SlimHuys haalt ze 12 keer per dag op via het ENTSO-E Transparency Platform, het transparantieplatform van de Europese netbeheerders — meestal binnen enkele minuten na publicatie zichtbaar in de app.
Ook op feestdagen handelt de markt gewoon door: zaterdag rond 13:00 zie je de prijzen voor zondag, en zondag die van maandag.
Wat moet je hiermee?
Drie praktische conclusies:
- Kies een leverancier die bij jouw flexibiliteit past. Veel zonnepanelen + EV → kwartierleverancier. Geen flex → uurtarief of vast.
- Plan je grote verbruikers. Wasmachine, vaatwasser, EV-laadschema, warmtepompboiler — allemaal prima rond de goedkope uren te plannen.
- Monitor zonder zelf te kijken. SlimHuys toont de prijzen van morgen zodra EPEX publiceert, en kan via slim laden binnenkort apparaten automatisch aansturen.