De eerste keer dat je een negatieve stroomprijs ziet, denk je dat je het verkeerd leest. Op een zonnige zondagmiddag staat er ineens -€0,043/kWh voor het kwartier 13:30–13:45 in de Tibber-app. Ruim vier cent terugbetaald per kilowattuur. De markt zegt: zet alsjeblieft je wasmachine, vaatwasser én boiler tegelijk aan.
Dat is geen randverschijnsel meer. Nog geen tien jaar geleden was een negatief uur een zeldzaamheid; in 2024 telde Nederland er al 457 — gemiddeld ruim een uur per dag. En alles wijst erop dat het er de komende jaren alleen maar meer worden. Een nieuw normaal, waar de meeste consumenten nog niets van merken.
Waarom worden stroomprijzen negatief?
Het Nederlandse stroomnet werkt als één groot gekoppeld systeem dat continu in balans moet zijn: wat opgewekt wordt, moet ook gebruikt worden. Op een zonnige zomermiddag levert het collectief aan zonnepanelen meer stroom dan het hele land op dat moment kan gebruiken — terwijl windturbines blijven draaien en centrales hun basislast leveren.
Het overschot moet ergens heen, en de markt heeft maar één instrument om het wegregelen aantrekkelijk te maken: de prijs. Op de EPEX day-ahead-veiling bieden producenten en leveranciers tegen elkaar — en als er meer aanbod dan vraag is, zakt de prijs door nul heen.
Een negatief tarief is geen bug. Het is precies wat een gezonde markt doet als de productiekant niet flexibel genoeg is om kortstondig terug te schakelen.
Kern- en grote gascentrales kosten geld om uit te zetten. Voor windparken geldt vaak dat hun subsidie alleen telt zolang de molen draait. Beide hebben er dus belang bij om door te produceren, ook als de prijs even negatief is — doorgaan is goedkoper dan stoppen.
Wat zie je daarvan op je rekening?
Hier wordt het interessant — en hier gaan veel mensen de mist in. Een negatieve groothandelsprijs betekent niet automatisch dat jij geld krijgt voor je verbruik. Wat jij ervan merkt, hangt volledig af van je contracttype.
- Vast contract — je betaalt een vooraf afgesproken prijs (bv. €0,29/kWh), ongeacht wat de markt doet. Negatieve prijzen merk je niet, ook niet als bonus.
- Variabel contract — je tarief verandert eens per paar maanden. Negatieve uren blijven onder de radar.
- Dynamisch contract — je tarief volgt de markt per uur of per kwartier. Negatieve groothandelsprijzen zie je direct terug in je tarief, al komen inkoopvergoeding, energiebelasting en btw er nog bovenop.
Belangrijk om te weten: zelfs bij een negatieve groothandelsprijs zorgt de energiebelasting (€0,0916/kWh excl. btw in 2026) ervoor dat de eindprijs meestal alsnog zo'n tien tot vijftien cent positief blijft. Echt negatieve eindprijzen komen voor, maar zijn zeldzaam — en zakken zelden onder de -€0,05/kWh.
Hoe profiteer je hiervan in de praktijk?
Drie dingen die écht verschil maken, in volgorde van impact:
1. EV-laden tijdens dalmomenten
Een EV met een 60 kWh-accu die je drie keer per week voor de helft bijlaadt, verbruikt ruwweg 90 kWh per week. Het verschil tussen slim laden op een dynamisch contract (rond €0,18/kWh all-in op de goedkoopste momenten) en een vast contract (€0,29/kWh) is dan zo'n €10 per week — richting de €500 per jaar, en nog meer als je anders in de avondpiek zou laden. We rekenden dat helemaal door in EV laden op dynamisch — €600–1.200 besparen.
2. Warmtepompbuffer vooruit verwarmen
Veel warmtepompen kunnen hun buffervat opwarmen op tijden die jij kiest. Laat je dat op de dalmomenten gebeuren — typisch 's nachts en op zonnige middagen — dan teer je 's avonds op de warmte die je 's middags goedkoop hebt opgeslagen. Het bespaart minder dan EV-laden, maar werkt wél elke dag.
3. Was- en vaatwastijden verschuiven
Het minst spectaculair, maar wel makkelijk: de was draaien op zonnige middagen in plaats van 's avonds. Moderne wasmachines hebben vrijwel allemaal een uitsteltimer. Geef 'm de instructie en hij begint vanzelf om twee uur 's middags. Zo'n €3–4 per maand voordeel voor een doorsnee gezin.
Hoe vind je die negatieve uren vooraf?
EPEX publiceert elke dag rond 13:00 de prijzen voor morgen. Vanaf dat moment weet je voor de komende 11–35 uur welke uren goedkoop zijn en welke duur. Dynamische leveranciers laten dit in hun apps zien; SlimHuys ook — gratis, zonder login, op de Tarieven-pagina.
Wat je niet vooraf weet: de intradaymarkt, waar ná de veiling nog wordt doorgehandeld. Voor consumenten met een dynamisch contract maakt dat niets uit (jij betaalt gewoon de day-ahead-prijs van die dag); handelaren en batterij-exploitanten gebruiken die markt om hun posities bij te sturen.
Wat zegt dit over de toekomst?
Met de salderingsregeling die per 1 januari 2027 vervalt wordt dit allemaal nóg belangrijker. Vanaf dan ontvang je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding — doorgaans de marktprijs minus kosten. Op een zonnige middag waarop de marktprijs negatief is, kan het exporteren van je eigen overschot dus zelfs geld kosten.
De keuze is niet meer "panelen aan, panelen uit". Het wordt: hoeveel van je productie kun je in eigen huis benutten, en wanneer? Dynamische tarieven en slimme apparaten zijn in 2027 geen luxe meer, maar een rationele keuze.
Voor mensen met een vast contract is dit alles nauwelijks merkbaar — zij betalen het gemiddelde. Voor mensen met een dynamisch contract is het een nieuwe wereld vol kansen, mits je ze grijpt.
Op SlimHuys zie je live wat de markt vandaag doet, hoe je verbruik samenvalt met die uren, en welke leverancier het beste past bij jouw patroon. Maak een gratis account →