Wasmachine automatisch aansturen op goedkope uren

Stel je voor: je propt 's avonds vuile was in de machine, drukt op Start, en de wasmachine begint pas om 03:14 — precies in het goedkoopste 2-uur-blok van de nacht. De volgende ochtend is alles schoon, en je hebt €0,40 bespaard t.o.v. starten om 19:00.

Dat klinkt klein, maar over een jaar tijd (3 was-cycli per week) loopt dat op naar €60–€80 per huishouden — zonder iets te merken in gebruiksgemak. Hieronder de complete walk-through voor wie dit met Home Assistant + slimme stekker wil opzetten.

Wat heb je nodig?

1. Slimme stekker met power-meting. Drie betaalbare opties:
   • Shelly Plug S — €15-€20, lokale API
   • Shelly 1PM Mini — €18, ingebouwd
   • HomeWizard Energy Socket — €40, plug-and-play in Energy-app
2. Home Assistant met de SlimHuys-integratie
3. Een wasmachine die na stroomonderbreking netjes verder gaat (de meeste moderne machines doen dit; check je handleiding bij "afgebroken cyclus").

Hoe het werkt — het idee

De truc is dat je de wasmachine fysiek lader voorbereidt (was erin, programma kiezen, Start drukken) maar de stroom op de stekker UIT laat staan. De machine staat dan in pause en wacht op stroom.

Op het moment dat de SlimHuys-sensor "goedkoopste blok komt nu" zegt, schakelt Home Assistant de stekker AAN — de machine pakt op en draait zijn cyclus af. Wanneer de power-meting onder een drempel valt (bijvoorbeeld <5 W gedurende 5 minuten = klaar), schakelt HA de stekker weer UIT.

YAML — de complete automation

In automations.yaml (of via UI):

automation:
  - alias: "Wasmachine — start in goedkoopste blok"
    trigger:
      - platform: state
        entity_id: sensor.slimhuys_cheapest_block_start
        to: 'now'
    condition:
      - condition: state
        entity_id: switch.wasmachine_stekker
        state: 'off'
      - condition: state
        entity_id: input_boolean.was_klaargezet
        state: 'on'
    action:
      - service: switch.turn_on
        target:
          entity_id: switch.wasmachine_stekker
      - service: input_boolean.turn_off
        target:
          entity_id: input_boolean.was_klaargezet

  - alias: "Wasmachine — stekker uit als klaar"
    trigger:
      - platform: numeric_state
        entity_id: sensor.wasmachine_power
        below: 5
        for: '00:05:00'
    condition:
      - condition: state
        entity_id: switch.wasmachine_stekker
        state: 'on'
    action:
      - service: switch.turn_off
        target:
          entity_id: switch.wasmachine_stekker
      - service: notify.mobile_app
        data:
          message: "Was is klaar — pak 'm uit het apparaat."

De input_boolean.was_klaargezet is een handmatige toggle die je in het Lovelace-dashboard zet wanneer de was in de machine zit — anders zou de stekker spontaan gaan draaien op de eerste de beste goedkope nacht en de gisterochtend al gewassen kleren nogmaals door de cyclus halen.

Realistische besparing

Een gemiddeld energie-zuinige wasmachine (A-label, 2024-model) gebruikt ~0,8 kWh.

Verschil per cyclus: €0,20 (piek vs. nacht).

Bij 3 cycli per week × 52 weken = 156 cycli/jaar × €0,20 = €31/jaar voor een 2-persoonshuishouden. Voor een gezin met 5 cycli/week loopt dat op naar €52/jaar.

Met droger erbij (1,5–2,2 kWh per droogcyclus) verdubbelt dit makkelijk. En als je vaatwasser ook op deze logica draait kom je makkelijk op €100+ per jaar — voor één keer een avondje YAML-werk.

Wat met je vaatwasser of droger?

Exact dezelfde logica werkt voor beide. Drie tips:

• Vaatwasser: zet 'm op een eco-programma met vertraagde start. De meeste machines hebben een "delay 1-9 uur" knop — combineer dat met de SlimHuys-cheapest-block-tijd voor automatische timing.
• Droger: gebruik dezelfde stekker-pauze-techniek. Een warmtepomp- droger is alleen al 60% goedkoper dan een condensdroger; combineer met dynamisch tarief en je halveert nog eens.
• Schaal kant: een SmartTHINGS- of HomeKit-kompatibele wasmachine geeft je directe API-controle (geen pauze-truc nodig) — duurder bij aanschaf maar elegant in HA.

Veelgemaakte fouten

1. Geen power-meting → stekker blijft AAN. Zonder meting weet HA niet wanneer de cyclus klaar is. De stekker blijft 's nachts AAN tot je 'm handmatig UIT zet — geen ramp, maar wel onnodig.
2. Vergeten input_boolean → wasmachine start vanzelf de volgende nacht ondanks dat 'ie leeg is. Voorkom dat met de toggle.
3. Te lage drempel-tijd (for: '00:01:00') → spin-cycle kan een minuut <5W zijn en de stekker gaat te vroeg uit. Gebruik 5 min marge.

Bronnen & verder lezen

• Home Assistant — automation triggers
• Shelly Plug S — datasheet
• SlimHuys-HA-integratie
• EV laden op dynamisch — zelfde concept, grotere besparing